Ali Danişmend Türbesi
ALİ DANİŞMEND TÜRBESİ
İlçemiz Mirahor Köyü Çömez Mahallesine 1 km mesafede, nispeten düzlük bir alanda, heybetli köknar ağaçlarının arasında bulunan Seyyid Ali Danişmend Türbesi 14. Yüzyılın başlarında Candaroğlu Süleyman Paşa tarafından vakfedilen arazi üzerine kurulmuş olan zaviyeden günümüze ulaşan tek unsurdur.
Anadolu’nun fethinden sonra Eflani Bölgesinde hakimiyet kuran Candaroğulları Beyliği’nin hükümdarı Süleyman Paşa, Türk devlet geleneği çerçevesinde bölgede İslam Dininin doğru yaşanması, Kur’an ve Sünnet adabının halka öğretilmesi amacıyla zaviyeler kurulmasını teşvik etmiş ve buna imkan hazırlamıştır. Fethin tamamlanması anlamına gelen bu merhalenin, ilmi ve irfanı ile insanlara örnek olabilecek şahsiyetler sayesinde mümkün olabileceği bir gerçektir. Ali Danişmend işte bu önemli şahsiyetlerden birisidir.
Ali Danişmend muhtelif vesilelerle Anadolu’ya gelen seyyidlerdendir. Kendisinin Bursa’da medfun Emir Sultan Hazretlerinin kardeşi olduğu, Buhara semtinden gelip burada bir pınar başına yerleştiği, kırk yıl ağaç yapraklarıyla beslenerek ve doğadaki hayvanlarla ünsiyet kurarak yaşadığı, bu süreçte Candaroğlu Bayezid Bey’in hasta kızını iyileştirdiği için bölgenin kendisine vakfedildiği rivayet edilmekte ise de bu rivayetin tarihi gerçeklere uygun olmadığı düşünülmektedir.
Halk arasında; Ali Danişmend'in mevcut türbeye yakın mevkiide yer alan Asar Kalesi’nin fethine katıldığı ve fetihten sonra kalenin eteğindeki tarihi Asar Camii’yi yaptırdığı, bu bağlamda Asar Camii'nin zaviye ile bağlantısının bulunduğu da rivayet edilmektedir. Vefatına dair kesin bir bilgi olmayıp, daha önceden zemin üzerinde yosunla kaplı tek bir makbere görünmekte iken çevresinde yapılan ayıklama esnasında iki mezar daha tespit edilmesi üzerine günümüzdeki haliyle ahşap çatma bina inşa edilmiş ve içine üç adet ahşap sanduka konulmuştur. Sandukalardan birisi Ali Danişmend’e aittir ancak diğer ikisinin kime ait olduğu bilinmemektedir.
İlçemizde her yıl Mayıs ayının ilk haftası özellikle 6 Mayıs Hıdırellez gününe denk gelecek şekilde halk arasında ‘’Altaşman Panayırı’’ olarak bilinen panayır kurulmakta ve türbe de kalabalıklar tarafından ziyaret edilmektedir. Hıdırellez şenliğinde türbenin çevresinde toplanan binlerce insan, baharın gelişini kutlamakta ve ibadet etmektedir. Bu yönüyle Seyyid Ali Danişmend Türbesi, halkı manevi bir atmosferde bir araya getiren birleştirici misyonunu halen sürdürmektedir.
Anadolu’nun fethinden sonra Eflani Bölgesinde hakimiyet kuran Candaroğulları Beyliği’nin hükümdarı Süleyman Paşa, Türk devlet geleneği çerçevesinde bölgede İslam Dininin doğru yaşanması, Kur’an ve Sünnet adabının halka öğretilmesi amacıyla zaviyeler kurulmasını teşvik etmiş ve buna imkan hazırlamıştır. Fethin tamamlanması anlamına gelen bu merhalenin, ilmi ve irfanı ile insanlara örnek olabilecek şahsiyetler sayesinde mümkün olabileceği bir gerçektir. Ali Danişmend işte bu önemli şahsiyetlerden birisidir.
Ali Danişmend muhtelif vesilelerle Anadolu’ya gelen seyyidlerdendir. Kendisinin Bursa’da medfun Emir Sultan Hazretlerinin kardeşi olduğu, Buhara semtinden gelip burada bir pınar başına yerleştiği, kırk yıl ağaç yapraklarıyla beslenerek ve doğadaki hayvanlarla ünsiyet kurarak yaşadığı, bu süreçte Candaroğlu Bayezid Bey’in hasta kızını iyileştirdiği için bölgenin kendisine vakfedildiği rivayet edilmekte ise de bu rivayetin tarihi gerçeklere uygun olmadığı düşünülmektedir.
Halk arasında; Ali Danişmend'in mevcut türbeye yakın mevkiide yer alan Asar Kalesi’nin fethine katıldığı ve fetihten sonra kalenin eteğindeki tarihi Asar Camii’yi yaptırdığı, bu bağlamda Asar Camii'nin zaviye ile bağlantısının bulunduğu da rivayet edilmektedir. Vefatına dair kesin bir bilgi olmayıp, daha önceden zemin üzerinde yosunla kaplı tek bir makbere görünmekte iken çevresinde yapılan ayıklama esnasında iki mezar daha tespit edilmesi üzerine günümüzdeki haliyle ahşap çatma bina inşa edilmiş ve içine üç adet ahşap sanduka konulmuştur. Sandukalardan birisi Ali Danişmend’e aittir ancak diğer ikisinin kime ait olduğu bilinmemektedir.
İlçemizde her yıl Mayıs ayının ilk haftası özellikle 6 Mayıs Hıdırellez gününe denk gelecek şekilde halk arasında ‘’Altaşman Panayırı’’ olarak bilinen panayır kurulmakta ve türbe de kalabalıklar tarafından ziyaret edilmektedir. Hıdırellez şenliğinde türbenin çevresinde toplanan binlerce insan, baharın gelişini kutlamakta ve ibadet etmektedir. Bu yönüyle Seyyid Ali Danişmend Türbesi, halkı manevi bir atmosferde bir araya getiren birleştirici misyonunu halen sürdürmektedir.
